Historia

Legenda głosi, że za czasów Kazimierza Wielkiego wyrabiano tu łuki  wojenne.


Osada otoczona gąszczem lasów, usadowiła się w nieckowatej kotlinie, środkiem której ciągną się łąki, pełne rozlicznych źródełek, dających początek wielu strumykom, które zbierały się w potoku luborzyckim. W tym zacisznym gąszczu, na dobrej ziemi o dużej ilości wody, zakładają nasi przodkowie prehistoryczna osadę Łuczyce.


KURHAN

Żywym świadectwem zamierzchłych dziejów, jest obecność kurhanu na wzgórzu łuczyckim. Znalezione w owym kurhanie urny z prochami, jak również liczny materiał ceramiczny, do dziś wyorywany wokół kopca i na polach łuczyckich, świadczą, że osada ta należała w okolicy do przodujących. Z podań Długosza dowiadujemy się, że wieś należała do parafii luborzyckiej. Dziedzicami byli dwaj bracia – Jakub i Przedbórz z Koniecpola herbu Pogób i Stanisław Młodziejowski herbu Stary Koń. Pogobowie gospodarzyli na 6 łanach kmiecych, 4 zagrodach i 1 karczmie mającej również pola. Niezależnie od tego, były tam dobra należące do stołu biskupiego.Z tych pól biskupich i kmiecych, będących pod Pogobami i Młodziejowskimi, była wyznaczona przez biskupa Piotra Wyższa dziesięcina snopowa na rzecz psałterzystów katedralnych krakowskich, a to zgodnie z wolą obojga Jagiełłów-Jadwigi i Władysława, którzy tę darowizną zatwierdzili dnia 13 lutego 1379r. w Krakowie. Zbiegiem lat, psałterzyści zaniedbali odbiory dziesięciny i stąd zobowiązani do jej składania przekazywali ją tylko częściowo na rzecz kościoła luborzyckiego. W ten sposób składali też kmiecie dzierżawcy, a później tak samo robił dziedzic Szafraniec. Po latach grunty kościelne zostały rozprzedane, a dworskie przechodziły do różnych właścicieli Łuczyce mają bogatą historię. Tu odbywała się sejmikowanie naszych dziadów, stąd rozsyłano wici wojenne, tu była zbrojownia kazimierzowska.Buł tu też majątek biskupi, który poddzierżawiony był przez trzech dziedziców i wielu kmieci. Od dworu łuczyckiego do kopca nad Łuczycami ciągnie się do dziś podziemny tunel długości ok. 1km.Wejście do tunelu, zamaskowane przy dworze jest obudowane kamieniami na długości ok 20 metrów,a wykop o półokrągłym sklepieniu, wykopany w twardej glinie. W czasach napadów tatarskich i szwedzkich tu chroniła się ludność, tu mieli przechowywać bron powstańcy, tu też miał kryjówkę ruch oporu.

O owym przejściu opowiada legenda, jakoby dziedzic łuczycki Młodziejowski miał zlecić jego wykopanie jeńcom tatarskim dla obrony przeciwko rywalowi z Proszowic, który miał rzekomo uwodzić jego piękną żonę. W czasie najścia rywala, Młodziejowski wycofawszy się uprzednio, miał wrócić ukrytym przejściem  i  pobić żołnierzy rywala i tak raz na zawsze uwolnić się od natrętnego kochanka. Po uwłaszczeniu Łuczyce stają się osadą. Osada ta dość długo nie przejawia dążeń gospodarczych ani kulturalnych. Stan ten odmienia się dopiero po I-ej wojnie światowej, zwłaszcza po 1934 r. kiedy to wybudowano linie kolejową Kraków-Miechów, oraz stacje PKP w Łuczycach,przy budowie której zatrudniona została ludność Łuczyc.

Po II-ej wojnie światowej Łuczyce bogacą się o ośrodek zdrowia.VII-klasową szkołę, remizę strażacką i kaplicę kościelną zbudowaną za ks. proboszcza Józefa Nowobilskiego.


Łuczyce mają też swój dorobek konspiracyjny. Stąd rekrutowali się przeważnie żołnierze II-ej Kompanii Batalionów Chłopskich, dowodzonej przez por. Zygmunta Kułagę,pseudonim „Kercz”, tu też działała Drużyna Kolejowa dowodzona przez Józefa Nowotnego pseudonim „Jednoręki”



RYSZARD GOLA  – zginął przypadkowo  w czasie akcji 28.VII.1944 roku.

Dogodny dojazd do Krakowa otworzył duże możliwości dla wioski. Młodzież dojeżdżała do szkół, ludność wywoziła do miasta owoce, jarzyny, mleko itp.Wszystko to sprawiło, że po latach Łuczyce podniosły się gospodarczo i kulturalnie. Dawne Łuczyce liczyły 41 osad i zajmowały przestrzeń ok.270 morgów ziemi ornej, 51 morgów łąk, 141 morgów lasów, 12 morgów pastwisk, 26 morgów placów, a resztę stanowiły zarośla, wody i nieużytki. Przy dworze były dwa folwarki : Załucko – zajmujące 58 morgów ziemi i 8 osad, w tym 4 domy murowane, oraz folwark Radwany – liczący 6 osad, oraz 4 domy murowane. Po ostatniej reformie rolnej z 1944r. wieś zamieszkiwały 794 osoby, było 157 gospodarstw,zajmujących 640 ha ziemi. Potem liczba ludności wzrosła i według spisu z roku 1965 Łuczyce liczyły 1071 mieszkańców. Wieś została zelektryfikowana 6.09.1948 r. Łuczyce były trzechsetną wioską zelektryfikowaną w państwie polskim. Fakt ten upamiętniono uroczystością  z udziałem przedstawicieli z całej Polski.

Do niedawna stał jeszcze w łąkach łuczyckich mały stary domek, prawie wrosły w ziemię, kryty słomą, o małych okienkach prawie już dotykających ziemi.To był niegdyś domek Błachutów, potem Nowaków. W domku tym mieszkały córki bohatera racławickiego Bartosza Głowackiego. Jak podaje prof.Pachoński w swej biografii o bohaterze racławickim, córka Bartosza, Justyna miała być żona Nowaka z Łuczyc.Ludność miejscowa opowiada, że Bartosz był fornalem we dworze łuczyckim i że za krewkie zachowanie wydalony został ze służby i znalazł ją dopiero w Rzędowicach.Miało to mieć miejsce parę lat przed wydarzeniami racławickimi. Ostatnim właścicielem dworu łuczyckiego byli Wojciech i Jadwiga-z Jagnińskich Unrugowie. Brat stryjeczny ojca Wojciecha Unruga , wiceadmirał Józef Unrug, był w latach 1925-1939 dowódcą Polskiej Marynarki Wojennej.


JÓZEF UNRUG

Z parcelacji podworskiej po reformie rolnej w 1994r. został wyłączony las łuczycki – jest on do dzisiaj własnością państwa.


RUINY DWORU PRZED ROZBURZENIEM

Ciekawy jest rozwój szkolnictwa podstawowego. Legenda głosi, że w czasach szkolnictwa parafialnego dwór prowadził nauczanie dzieci chłopskich.W1919r. dziedziczka dworu Julia Jagnińska udostępniła lokal na potrzeby szkoły, w której nauka odbywała się do 1922 r. Następnie do roku 1927 nauka odbywała się w domach prywatnych. W 1927 r. wybudowano nową szkołę na gruntach darowanych przez panią Jagnińską przy jej znacznej pomocy finansowej. Szkoła ta funkcjonowała tek, że podczas okupacji hitlerowskiej.

W latach 1945-1981 lekcje odbywały się w budynku dworskim Unrugów, a w latach 1981-1986 w prywatnym domu państwa Lucjana i Anny Walczaków na Pustkach. W 1986r. wybudowano nową ośmioklasową szkołę podstawową, w której nauka odbywa się do dnia dzisiejszego.


Zdjęcie zrobiono 9.02.1986 r.


27 października 2001r. szkoła przyjęła imię Jana Pawła II

5 myśli nt. „Historia

  1. Witam,
    Zamierzam wybrać się do Łuczyc w celu odwiedzenia dworu i 1 kilometrowego tunelu pod nim, więc chciałbym zapytać o obecny stan tych obiektów. Jak można dowiedzieć się ze zdjęć, dwór jest wyburzony, a co z przejściem? Czy jest dostępne do zwiedzenia i drożne przez całą długość? Gdzie znajduje się wyjście z tunelu? Proszę o kontakt e – mailowy poyrebski@gmail.com .
    Pozdrawiam,
    Poy

  2. Witam serdecznie!
    Poszukuję autora historii Łuczyc tuż po wojnie (1945), szczególnie dotycząca stacji
    kolejowej , jej byłych pracowników lub sędziwych osób które pamiętają te lata.
    Jerzy P Kraków sp9fbt@wp.pl

    • Historia naszej miejscowości została napisana w oparciu o książkę pana Romana Domańskiego – ”Zarys dziejów ziemi luborzyckiej”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*


*