Historia

Legenda głosi, że za czasów Kazimierza Wielkiego wyrabiano tu łuki  wojenne.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie image.png

Najpierw było miejsce, otoczone gąszczem lasów, w nieckowatej kotlinie, środkiem której ciągną się łąki, pełne rozlicznych źródełek, dających początek wielu strumykom, które zbierały się w potok…
W tym zacisznym gąszczu, na dobrej ziemi o dużej ilości wody, nasi przodkowie zakładają prehistoryczną osadę Łuczyce.


Żywym świadectwem zamierzchłych dziejów, jest obecność kurhanu na wzgórzu łuczyckim. Znalezione w  kurhanie urny z prochami, jak również liczny materiał ceramiczny, do dziś wyorywany wokół kopca i na polach łuczyckich, świadczą o tym, że osada  należała w okolicy do przodujących

Kurhan- pozostałość dawnej osady.

Z podań Długosza dowiadujemy się, że wieś należała do parafii luborzyckiej. Dziedzicami byli najpierw Szafrańcowie ( XIV w.) potem Młodziejowscy ( m.in.
Stanisław Młodziejowski herbu Stary Koń ) a pod koniec XV w. byli dwaj bracia – Jakub i Przedbórz z Koniecpola herbu Pogób oraz referendarz kr olewski Walenty Dembiński. Pogobowie gospodarzyli na 6 łanach kmiecych, 4 zagrodach i 1 karczmie mającej również pola. Niezależnie od tego, były tam dobra należące do stołu biskupiego.
Z tych pól biskupich i kmiecych, będących pod Pogobami, była wyznaczona przez biskupa Piotra wyższa dziesięcina snopowa na rzecz psałterzystów katedralnych krakowskich, a to zgodnie z wolą obojga Jagiełłów-Jadwigi i Władysława, którzy tę darowizną zatwierdzili dnia 13 lutego 1379r. w Krakowie.
Z biegiem lat, psałterzyści zaniedbali odbiory dziesięciny i stąd zobowiązani do jej składania przekazywali ją tylko częściowo na rzecz kościoła luborzyckiego. W ten sposób składali też kmiecie dzierżawcy, a później tak samo robił dziedzic Szafraniec. Po latach grunty kościelne zostały rozprzedane, a dworskie przechodziły do różnych właścicieli.
W XVII w. jedna z gałęzi rodu Dembińskich  przejmuje w całości majątek ziemski w Łuczycach.
Ważne dla mieszkańców Łuczyc były też wydarzenia związane z Insurekcją Kościuszkowską w 1794 roku. Bardzo prawdopodobnym był udziałem grupy wywodzących się z Łuczyc chłopów w oddziałach kosynierów Tadeusza Kościuszki. Powstało tez przekonanie, przekazywane z pokolenia na pokolenie, jakoby Bartosz Głowacki wywodził się właśnie z Łuczyc. Okazało się jednak, że ten chłopski bohater pochodził z Rzędowic, z Łuczycami miał jednak pewien związek: najmłodsza córka bohatera bitwy pod Racławicami – Justyna, wyszła za mąż za pochodzącego z tej miejscowości Szymona Błahuta (lub Bławuta).
Do niedawna stał jeszcze w łąkach łuczyckich mały, stary domek, prawie wrosły w ziemię, kryty słomą, o małych okienkach prawie już dotykających ziemi.To był niegdyś domek Błachutów, potem Nowaków. W domku tym mieszkała własnie córka bohatera racławickiego Bartosza Głowackiego.

Jak widać Łuczyce mają bogatą historię. Tu odbywała się sejmikowanie naszych dziadów, stąd rozsyłano wici wojenne, tu była zbrojownia kazimierzowska. Był tu też majątek biskupi, który poddzierżawiony był przez trzech dziedziców i wielu kmieci.

Od dworu łuczyckiego do kopca nad Łuczycami prawdopodobnie ciągnie się do dziś podziemny tunel długości ok. 1km. Podobno wejście do tunelu, zamaskowane przy dworze, jest obudowane kamieniami na długości ok 20 metrów, a dalej ciągnie się jako tunel o półokrągłym sklepieniu, wykopany w twardej glinie. W czasach napadów tatarskich i szwedzkich tu ponoć chroniła się ludność, tu mieli przechowywać bron powstańcy, tu też miał mieć kryjówkę ruch oporu.

O owym przejściu opowiada przekaz, jakoby dziedzic łuczycki Młodziejowski miał zlecić jego wykopanie jeńcom tatarskim dla obrony przeciwko rywalowi z Proszowic, który miał rzekomo uwodzić jego piękną żonę. W czasie najścia rywala, Młodziejowski wycofawszy się uprzednio, miał wrócić ukrytym przejściem  i  pobić żołnierzy rywala i tak raz na zawsze uwolnić się od natrętnego kochanka.

W chwili obecnej żadne ślady owego tunelu nie są znane.

Dwór przed wyburzeniem

Ruiny dworu:

.
Po uwłaszczeniu Łuczyce stają się osadą. Osada ta dość długo nie przejawia dążeń gospodarczych ani kulturalnych. Stan ten odmienia się dopiero po I-szej wojnie światowej, zwłaszcza po 1934 r. kiedy to wybudowano linie kolejową Kraków-Miechów, oraz stacje PKP w Łuczycach,przy budowie której zatrudniona została ludność Łuczyc.
Łatwy dojazd do Krakowa otworzył wiosce duże możliwości. Młodzież dojeżdżała do szkół, ludność wywoziła do miasta owoce, jarzyny, mleko itp. Wszystko to sprawiło, że po latach Łuczyce podniosły się gospodarczo i kulturalnie. Dawne Łuczyce liczyły 41 gospodarstw i zajmowały przestrzeń ok.270 morgów ziemi ornej, 51 morgów łąk, 141 morgów lasów, 12 morgów pastwisk, 26 morgów placów, a resztę stanowiły zarośla, wody i nieużytki. Przy dworze były dwa folwarki : Załucko – zajmujące 58 morgów ziemi i 8 osad, w tym 4 domy murowane, oraz folwark Radwany – liczący 6 osad, oraz 4 domy murowane. Po ostatniej reformie rolnej z 1944r. wieś zamieszkiwały 794 osoby, było 157 gospodarstw,zajmujących 640 ha ziemi. Potem liczba ludności wzrosła i według spisu z roku 1965 Łuczyce liczyły 1071 mieszkańców.
Wieś została zelektryfikowana 6.09.1948 r. Łuczyce były trzechsetną wioską zelektryfikowaną w państwie polskim. Fakt ten upamiętniono uroczystością  z udziałem przedstawicieli z całej Polski.

Ostatnim właścicielem dworu łuczyckiego byli Wojciech i Jadwiga-z Jagnińskich Unrugowie. Brat stryjeczny ojca Wojciecha Unruga , wiceadmirał Józef Unrug, był w latach 1925-1939 dowódcą Polskiej Marynarki Wojennej.

Potomkowie Unrugów są nadal właścicielami pozostałości dawnego majątku- jest to obszar „parku” w okolicy szkoły.

Łuczyce mają też swój dorobek konspiracyjny. Stąd rekrutowali się przeważnie żołnierze II-ej Kompanii Batalionów Chłopskich, dowodzonej przez por. Zygmunta Kułagę, pseudonim „Kercz”, tu też działała Drużyna Kolejowa dowodzona przez Józefa Nowotnego pseudonim „Jednoręki”.

Świadectwem historii jest w Łuczycach m.in. mogiła Ryszarda Goli, żołnierza, który zginął tu w czasie akcji 28.VII.1944 roku. Ulica przy której znajduje się mogiła została nazwana jego imieniem.

Ciekawy jest rozwój szkolnictwa podstawowego w Łuczycach.
W czasach szkolnictwa parafialnego to dwór prowadził nauczanie dzieci chłopskich. W1919r. dziedziczka dworu Julia Jagnińska udostępniła lokal na potrzeby szkoły, w której nauka odbywała się do 1922 r. Następnie do roku 1927 nauka odbywała się w domach prywatnych. W 1927 r. wybudowano nową szkołę na gruntach darowanych przez panią Jagnińską przy jej znacznej pomocy finansowej. Szkoła ta funkcjonowała także podczas okupacji hitlerowskiej.

W latach 1945-1981 lekcje odbywały się w budynku dworskim Unrugów, a w latach 1981-1986 w prywatnym domu państwa Lucjana i Anny Walczaków na Pustkach ( dzisiejsza ul.Zgodna) . W 1986r. wybudowano  w czynie społecznym nową, ośmioklasową szkołę podstawową, w której nauka odbywa się do dnia dzisiejszego.

27 października 2001r. szkoła przyjęła imię Jana Pawła II

Szkoła podstawowa w Łuczycach, 09.02.1986

W tych samych latach wybudowano w Łuczycach, również przy dużym udziale mieszkańców, budynek ośrodka zdrowia oraz remizę OSP.

Kaplicę w Łuczycach wybudowano z inicjatywy ks. Józefa Nowobilskiego w 1988r.

Informacje o Łuczycach również na stronie Urzędu Gminy Kocmyrzów-Luborzyca- klik.

2 Replies to “Historia”

    • Historia naszej miejscowości została napisana w oparciu o książkę pana Romana Domańskiego – ”Zarys dziejów ziemi luborzyckiej”.

Pozostaw odpowiedź kleofas Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

*